Ford Genk – Als de rook om ons hoofd is verdwenen

De sluiting van Ford Genk is een drama voor de vele mensen die hun hoop, toekomst en inkomen weggenomen zijn. Momenteel is de emo-tsunami nog niet volledig gepasseerd. Geheel in onze traditie is het de zoektocht naar de schuldige die eerst moet primeren.  Maar wat als de rook om ons hoofd is verdwenen?

Brugpensioen op 50 jaar, dat reken ik bij de emo-maatregelen. Het land platleggen? Ford doen bloeden? Dit werkt misschien therapeutisch en louterend, maar het is moeilijk te geloven dat de getroffen mensen op termijn enkel daar mee genoegen zullen nemen. De problemen die zich nu voordoen hebben zeer diepe wortels en zijn lastig om op korte termijn op te lossen.

Menselijke beschaving en evolutie is grotendeels economisch en technologisch van aard. Technologie is de drijvende kracht van de meeste economieën. Technologie en economie gaan hand in hand. Een economie moet waarde creëren en daaruit kan welvaart komen, en liefst voor iedereen. Laat ons daar misschien even van uitgaan. Dit is zal wellicht al het eerste probleem zijn. Net zoals onze kinderen niet meer weten dat melk niet uit de Delhaize of de Carrefour komt, maar van een koe komt die ooit een kalf was, gras eet, schijt en moet gemolken worden door een boer, zo weten we ook niet meer dat welvaart een continue inspanning vereist. Alleen de zon gaat op voor niets!

Er is moed nodig van onze beleidsmensen om de mensen daar nog eens op te wijzen. Dit is in de pijnlijke nasleep van het sluitingsbericht uiteraard niet makkelijk. Toch hebben de getroffen mensen niet alleen recht op uitkering of vergoeding maar ook op een toekomstperspectief. Dat perspectief vereist verandering. Verandering om te willen investeren in echte innovatie en tewerkstelling. Die ligt veel meer bij lokaal verankerde innovatieve KMO’s en bij start-ups dan bij onpersoonlijke multinationale bedrijven in verouderde sectoren. Van Ford was al geweten dat zij geenszins sterk innovatief uit de hoek kwamen, maar eerder kozen om hun bestaande technologie in het Oosten te verzilveren en goedkoper te exploiteren. Startups daarentegen zijn per definitie innovatief. Zij hebben niets te verliezen en alles te winnen. De suggestie om accent te leggen op KMO’s en innovatie is al door velen gemaakt. De veranderingen liggen echter niet alleen in praktische maatregelen, maar vooral in een mentaliteitswijziging. Maar is dat precies zo moeilijk. Onze sociale normen en waarden werden meegegeven van thuis uit, op school, op TV en recent ook op het internet en zitten zeer diep in ons. We putten er de kracht uit om te doen wat we denken te moeten doen en laten er ons door leiden en inspireren. Maar de talrijke ideologische, politieke en sociologische verschillen in elk van ons zijn soms zeer moeilijk te verzoenen. Hoe langer we echter op de huidige manier blijven denken en functioneren in onze veiligheidszone, hoe moeilijker de verandering zal zijn. Ik heb het mij gepermitteerd om een lijstje samen te stellen met tips om even over na te denken en die mogelijks een aanzet tot verandering kunnen zijn. Mijn uitgangspunt is dus een verhoogde focus naar KMO’s.

–          KMO’s kunnen niet als één groep behandeld worden, daarvoor zijn ze te heterogeen en te veel verspreid over te veel sectoren. Dit laatste is goed, want dit is een spreiding van risico. De aanpak zal zeer gericht en technisch-economisch van aard moeten zijn, met de hulp van vele kleinere gespecialiseerde intermediairs, sector- en ledenverenigingen. Onze overheidsambtenaren moeten minder generalist zijn en meer specialist. In plaats om voor inhoudelijke dossiers consultants in te huren, moeten ze het werk zelf leren doen en vooral uit hun kantoren komen en naar de bedrijven toestappen.

–          Er zal ook weinig politieke ‘eer’ te rapen vallen met deze vele kleine KMO’s. Anderzijds is de politieke eer die nu te rapen valt met Ford Genk uiteraard ook niet erg groot.

–          We zoeken te vaak naar een grote vernieuwende technologie (zgn. disruptive innovation), maar innovatie kan overal gevonden worden in producten, in processen, in mensen, in aanpak, …

–          KMO’s en start-ups hebben een intrinsieke duurzaamheid en zijn regionaal verankerd, omwille van de persoon van de entrepreneur.  Een bedrijf moet daarenboven niet groot zijn of multinationale allures aanmeten om te exporteren of internationaal te verkopen.

–          Onze universiteiten en hogescholen, althans diegene die de bedrijfswereld als werkveld hebben, moeten veel meer gestimuleerd worden om kleine bedrijven op te starten vanuit hun talrijke betoelaagde, maar helaas al te vaak tijdelijke projecten.  De minister van Onderwijs  moet zich samen zetten met de minister van Economie om de output komende van het onderwijs meer te sturen naar de bedrijven. Opnieuw geen extra kaders die vooral dossiers aanleggen, maar ‘werkvolk’ die begeleidt en stuurt.

–          Iedereen die ondernemer wil worden moet een financiële steun krijgen dat vergelijkbaar is met een werkloosheidsuitkering, gelimiteerd in de tijd en afnemend naarmate er resultaten komen. Het is toch schrijnend dat mensen die een initiatief willen nemen om tewerkstelling te creëren daarvoor financieel gestraft moeten worden. Voor werklozen daarentegen…. Vele mensen wagen de sprong niet naar het ondernemerschap omdat er geen financieel vangnet beschikbaar is. Hierdoor wordt de groep van potentiële entrepreneurs als maar kleiner en alsmaar meer gemarginaliseerd als roekeloze risiconemers of zonderlingen. Ook onze media en omgeving is weinig lovend voor deze groep van mensen en denkt erover in groteske clichés (rijke baas, materialisten, enkel op geld belust, ….)

–          Startende bedrijven moeten vrijgesteld worden van vennootschapsbelastingen, onder voorwaarde dat de winst in de vennootschap blijft. Ook dat is een groot taboe. Maar de waarheid heeft ook zijn rechten.  KMO’s betalen in verhouding veel meer vennootschapsbelastingen dan grote bedrijven maar kunnen dan weer minder subsidies binnenhalen, precies omdat ze klein zijn en onvoldoende kennis, tijd en middelen hebben om de vaak nodeloos complexe administratieve aanvraagdossiers op te stellen. Vrijstelling van vennootschapsbelasting is meteen een vorm van (goedkope) subsidiëring.  En terloops gezegd, een KMO is geen persoon, maar een bedrijf. De bedrijfsleider van een KMO is een iemand die onderworpen is aan de personenbelasting, bedrijven betalen bedrijfsbelasting.  Welke politieker durft het aan om dit eens duidelijk te stellen?

En wat betreft de schuldvraag. Uiteindelijk hebben we allemaal boter op ons hoofd. Allemaal denken we dat de melk gewoon uit de supermarkt komt en willen we ons niet meer moe maken om verder na te denken. Niet voor niets heeft Europa de Nobelprijs voor de vrede gekregen. Ons continent is al eeuwenlang het slachtoffer geweest van armoede, oorlog en doffe ellende. Het is pas een goede 60 jaar geleden dat Europa nog volledig in puin lag. De opbouw is er gekomen dankzij grootschalige tewerkstelling via multinationale ondernemingen, die toen zeer innovatief waren. We zijn daardoor te veel verwend geweest, hebben wel hard gewerkt maar dit heeft ons innovatief talent helaas onvoldoende aangescherpt. We zijn het aan het beseffen, maar ik vrees dat we iets sneller moeten gaan om iedereen te kunnen helpen en ook om vooral onze vredesprijs niet te hypothekeren.

jan devos

Advertisements

About jangdevos
I'm an IT/IS professor, a late Baby Boomer, married with Ann and father of Hélène and Willem, a Stones fan and interested in almost everything. I work at the UGent (campus Kortrijk), Belgium. My research domain are: IT Governance in SMEs, IT/IS Security, IT Management, IT Project Management, IT Trends and IT/IS failures.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: